رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به جابر : إنّك ستبقى حتّى ترى رجلا من ولدى أشبه الناس بى ، اسمه اسمى ، إذا رأيته لم يخل عليك فأقرئه منّى السّلام جاحظ : هو سيّد فقهاء الحجاز ( شرح نهج البلاغه 15 / 277 ) : امام باقر عليه السّلام پنجمين امام شيعه ، محمد بن على بن الحسين عليهم السّلام است كه به باقر شهرت يافته است . مادر آن حضرت ، فاطمه دختر امام حسن بن على عليه السّلام است كه امام صادق عليه السّلام از وى با تعبير « كانت صديقة لم تدرك مثلها فى آل الحسن » ياد كرده‌اند . « 1 » بدين ترتيب ، امام باقر عليه السّلام نخستين كسى است كه پدرش از نسل امام حسين و مادرش از نسل امام حسن است . « 2 » روز تولد آن حضرت را در برخى نقلها اول رجب و در برخى ديگر سوم صفر دانسته‌اند . « 3 » سال تولد امام در منابع متعددى 57 هجرى « 4 » و در برخى از منابع سال 56 يا 58 ، سال تولد آن حضرت دانسته شده است . « 5 » يعقوبى از آن حضرت روايت مىكند كه فرمود : قتل جدّى الحسين و لى أربع سنين و إنّى لأذكر مقتله و ما نالنا فى ذلك الوقت . « 6 »

--> ( 1 ) . دعوات راوندى ، ص 68 ، حديث 165 ؛ بحار الانوار ، ج 46 ، ص 215 ( 2 ) . عمدة الطالب ، ص 195 . گفتنى است كه فرزندان حسن مثنى نيز كه مادرشان فاطمه دختر امام حسين عليه السّلام بود ، همين ويژگى را داشتند . ( 3 ) . قول اول در مسار الشيعة ، ص 33 و قول دوم در كشف الغمه ، ج 2 ، ص 136 آمده است . ( 4 ) . كلينى ، شيخ مفيد و شيخ طوسى در الكافى ج 1 ، ص 469 ، مسار الشيعة ، ص 33 ، و التهذيب ، ج 6 ، ص 77 اين سال را ياد كرده‌اند . ( 5 ) . اثبات الوصيه ، ص 173 ( 6 ) . تاريخ اليعقوبى ، ج 2 ص 320